Het kabinet heeft weer eens wat bedacht voor zelfstandigen: een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (BAZ). De eerste versie van het plan kon rekenen op een storm aan kritiek van zo’n beetje iedereen: zzp’ers zelf, uitvoeringsinstanties én belangenclubs zoals Vereniging ZZP Nederland. Het voorstel is dus aangepast. Of zeg maar: opgerekt, uitgekleed en opnieuw verpakt. We zetten de belangrijkste wijzigingen op een rij.
1. Langer wachten, minder krijgen
De uitkering start pas na twee jaar ziekte in plaats van één. Twee jaar dus waarin je zelf maar moet zien rond te komen. Spaargeld, partner, crowdfunding of gewoon je ouders lief aankijken: kies maar een strategie.
2. Lagere premie (maar dat voelt vooral zo)
De premie gaat omlaag van 6,5% naar 5,4% van je winst, tot een bepaald maximum. Dat klinkt aardig, maar komt natuurlijk vooral omdat je in die eerste twee jaar gewoon zelf de pineut bent. Minder uitkering betekent lagere premie. Rekentrucje van de overheid.
3. Opt-out voor wie slim (of gewoon vroeg) was
Heb je al een particuliere AOV met vergelijkbare dekking? Dan mag je buiten de verplichte regeling blijven. Zzp’ers die hun zaakjes al geregeld hebben, kunnen opgelucht ademhalen.
4. Parttime-zzp’ers krijgen wat lucht
Werk je deels in loondienst, deels als zelfstandige? Dan hoef je niet dubbel te betalen. Als je via je werkgever al verzekerd bent, mag je de BAZ aan je voorbij laten gaan.
Wat krijg je dan eigenlijk?
Word je langdurig arbeidsongeschikt en kun je niet eens meer het wettelijk minimumloon bij elkaar sprokkelen, dan heb je na twee jaar wachten recht op een uitkering. Die loopt door tot je AOW-leeftijd. Het idee: zelfstandigen belanden minder snel in de bijstand. Of dat in de praktijk ook zo werkt, is natuurlijk de vraag.
Waarom wil de overheid dit?
Volgens het ministerie heeft zo’n driekwart van de zzp’ers niets geregeld voor arbeidsongeschiktheid. En ja, iedereen kan ziek worden of een ongeluk krijgen. Zonder vangnet kan dat financieel hard aankomen. De BAZ moet dit risico verkleinen en voorkomt wellicht dat de overheid straks massaal bijstandsuitkeringen moet ophoesten.
En wanneer gaat dit feest van start?
Dat weet niemand. Het wetsvoorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer. Daarna mogen de Belastingdienst en het UWV kijken of ze dit circus überhaupt kunnen uitvoeren. Het UWV hintte al voorzichtig dat invoering pas realistisch is rond 2030 (!). Mits de plannen die lange politieke reis überhaupt overleven.
Voorlopig de beste optie
De verplichte verzekering komt eraan, zeggen ze. Maar voorlopig is het vooral veel papierwerk, onzekerheid en een flinke dosis koffiedik kijken. Zelf regelen blijft dus voorlopig nog de meest zekere optie. Want één ding weet je zeker: ziek worden kan sneller gaan dan het wetgevingsproces in Den Haag.
